Wskaźnik masy ciała to stosunek i nic więcej. Dzieli Twoją wagę przez kwadrat wzrostu i zwraca jedną liczbę. Wszystko, co Ci mówi, wynika z porównania z tabelą średnich populacyjnych opracowaną w latach dziewięćdziesiątych. Wszystko, czego nie mówi, wynika z faktu, że ciała nie są średnimi.
Narzędzie statystyka, które wyrwało się z laboratorium
Adolphe Quetelet wymyślił ten stosunek w latach trzydziestych XIX wieku, aby opisać rozkład rozmiarów ciała w populacji. Nie badał zdrowia. Gdy Ancel Keys nazwał go w 1972 roku wskaźnikiem masy ciała, miara miała jasne zastrzeżenie: to statystyka populacyjna, a populacje to nie ludzie.
Firmy ubezpieczeniowe używały już tabel wzrostu i wagi do ustalania składek, a BMI oferowało tę samą informację przy mniejszej ilości papierkowej roboty. Stąd trafiło do wytycznych klinicznych, badań przesiewowych w szkołach i wreszcie na karty w gabinetach lekarskich. Każdy krok miał sens osobno. Efektem było to, że narzędzie stworzone do opisywania grup stało się głównym sposobem oceniania pojedynczych osób.
Co naprawdę robi dobrze
- Nic nie kosztuje i wymaga jedynie wagi oraz miarki.
- Jest spójne, więc to samo ciało zawsze daje tę samą liczbę.
- Na poziomie populacji dość dobrze przewiduje częstość cukrzycy i chorób serca.
- Daje lekarzom wspólny język, który nie wymaga drogiego sprzętu.
Te mocne strony są realne. Miara, którą każdy może wykonać, która nigdy nie zmienia definicji i która koreluje z wynikami zdrowotnymi u milionów ludzi, jest naprawdę przydatna. Problem nie tkwi w narzędziu. Problem polega na traktowaniu go jako całej odpowiedzi.
Cztery miejsca, w których BMI się myli
1. Mięśnie
Mięśnie są gęstsze od tłuszczu, dlatego osoba intensywnie trenująca może osiągnąć BMI równe 28 przy jednocyfrowej zawartości tłuszczu. Każdy zawodowy piłkarz zostałby zaklasyfikowany jako osoba z nadwagą lub otyłością. Liczba nie kłamie o jego wadze; po prostu nie ma sposobu, by wiedzieć, z czego ta waga się składa.
2. Wiek
Dorośli z wiekiem tracą mięśnie i przybierają na wadze tłuszczowej. Ktoś, kto ważył 70 kg w wieku 25 lat i 70 kg w wieku 65 lat, prawie na pewno przybrał tłuszczu, bo mięśnie, które zostały zastąpione, nie ważą tyle samo. BMI stoi w miejscu, podczas gdy skład ciała zmienia się pod nim.
3. Pochodzenie etniczne
Pierwotne progi pochodzą z badań prowadzonych głównie na populacjach europejskich. Późniejsze badania wykazały, że osoby pochodzenia południowo- i wschodnioazjatyckiego chorują na cukrzycę typu 2 oraz choroby układu krążenia przy niższym BMI, dlatego część instytucji stosuje dla tych grup górną granicę 23 zamiast 25.
4. Gdzie odkłada się tłuszcz
Tłuszcz zgromadzony wokół narządów, nazywany trzewnym, jest znacznie groźniejszy niż tłuszcz pod skórą na biodrach i udach. Dwie osoby z BMI równym 29 mogą mieć bardzo różną ilość tłuszczu trzewnego, a BMI ich nie odróżni. Obwód talii to tani sposób na wychwycenie tego, co pomija BMI.
Jak korzystać z niego, nie dając mu sobą zawładnąć
Traktuj BMI jako pierwsze pytanie w dłuższym formularzu. Mówi, czy warto przyjrzeć się bliżej. Potem wypełnij luki: zmierz obwód talii, oceń tkankę tłuszczową, jeśli trenujesz, i sprawdź ciśnienie oraz poziom cukru, jeśli masz taką możliwość. Obraz złożony z czterech pomiarów jest znacznie bardziej wiarygodny niż każdy z nich osobno.
I miej na oku tendencję. Jeden pomiar to szum. Dwanaście pomiarów w ciągu roku to kierunek, a kierunek zwykle ma największe znaczenie.